Jæja, best að láta ykkur hænsnavini mína vita aðeins af okkur hér:)... Hér gengur bara allt sinn vanagang. Hænur að detta í gírinn aftur með varp en fóru að mínu mati í allt of langt frí. Veit ekki hvað olli því nema þá kannski þessar veðurbreytingar. Fóður hefur allavega verið eins og áður og ég mokað í þær grænmeti í vetur ásamt öllu hinu eins og varpfóðri, köggluðu byggi, kjötsagi og því sem fellur til hér af heimilinu þannig að ekki ætti það að vera útaf næringarskorti að einhverju tagi. En þær líta vel út og eru sprækar:).... Er farin að huga að því að setja í vél og eiga tilbúna unga fyrir vorið. Er farin að hlakka til að stússast í því. Alltaf jafn gaman að sjá ungana skríða úr eggi og koma þeim upp. Eins er ég ánægð með að góður kunningi minn hér í bæ bað um að fá úrganginn úr hænsnakofanum næst þegar ég hreinsa undan þeim sem verður fljótlega. Hann er með safnkassa og ætlar sér að sturta í hann því sem ég tek af gólfinu og þar er hálmur og skítur saman kominn:)  Og við vitum auðvitað að hænsnaskíturinn er hinn besti áburður á beðin okkar í vor. Þannig að ef einhver hér á Húsavík er að lesa þetta og hefur safnkassa og vill fá úrgang héðan úr kofanum, þá er bara að hafa samband. Ég tel að hálmurinn sé fljótur að rotna án þess að ég viti það. Kannski getur einhver sagt mér það? Eins hef ég nú bara sótt mér nýjan skít út í kofa og blandað hann í vatni og sett hér á inniblómin og vökvað vel á eftir til að taka sýruna niður og árangur er mjög góður. Til hvers að vera að kaupa blómaáburð út í búð þegar maður þarf að taka nokkur skref til að ná í hann hér í kofann:)  Jæja, best að láta þetta duga í bili en hér er myndband af hænsnunum, myndband sem ég tók í gær:   http://youtu.be/zqHGWGqYFz8 

Óska ykkur öllum, hænsnabændum sem og öðrum sem hér líta við gleðilegrar jóla.
Hér fyrir neðan er linkur á myndband sem ég tók áðan í kofanum. Já, auðvitað eru jól þar líka:)

Og kofinn skreyttur með þessum líka myndarhana:)


Hænurnar hafa nú ekki verið duglegar að verpa síðustu 2-3 vikur og varð algert stopp hjá þeim. Ég hef ekki lent í þessu lengi að þær stoppi svona alveg og fari í svona mikil fjaðurskipti og vil ég kenna sjálfri mér um þar sem ég hef gefið mun minna af lýsi en undanfarin ár. Fyrsta árið var svona þá var ég ekki að gefa lýsi en öll önnur ár hef ég gefið lýsi nema núna. Þannig að ég álít að það sé ástæðan fyrir eggjaleysi en get að sjálfsögðu ekki fullyrt það neitt. Enda engin vísindarmaður:)
Er núna með 17 hænur og 3 hana og hef ekki tímt að farga yngsta hananum en hann má fara á gott býli ef einhver vill hann. Það allavega er videomynd af kappanum til að sýna ykkur.

Núna í febrúar eða mars fer ég að safna í vélina og mun hafa tilbúna unga í vor. Og er ég farin að hlakka til að stússast í því. Enda alltaf gaman:)

En hér er smá video úr kofanum:  http://www.youtube.com/watch?v=RYGqUE_2mKE&feature=youtu.be

Nú er hið skemmtilega blað félagsins komið út.  Margt fróðlegt og skemmtilegt eins og vera ber og hefur alltaf verið gagnlegt og gaman að lesa blöð ERL.

En núna er ég ekki alveg sátt, ja bara alls ekki sátt því að í blaðinu eru settar fram fullyrðingar sem eiga sér enga rök við að styðjast, s.b.r  fyrstu rannsóknum á erfðarefnum íslensku hænunnar.

Það á nefnilega eftir að halda áfram með rannsóknir, þeim er bara ekki lokið.

Ég er yfir mig ósátt og mun setja það hér og er þetta bara mitt mat á þessu og veit ég um fleiri sem eru mér sammála, þannig að félagið virðist vera að skiptast uppí tvo flokka sem er alls ekki gott. 

Og það sem er fullyrt í blaðinu skemmir að sjálfsögðu uppbyggingu okkar sem viljum sjá fjölbreytileikann í stofninum. 

Dæmi af mínum stofni.hann er að mestu leyti frá Laxamýri  í S-Þing. sýslu og nokkrar hænur komu á sínum tíma frá honum Júlíusi á Tjörn.

Ég get ekki fullyrt..frekar en aðrir, en stofninn á Laxamýri er að ég held algerlega laus við blendinga og sami haninn hefur verið þar notaður alllengi og það er hani frá Júlíusi á Tjörn. Laxamýrabóndi er mjög svo samviskusamur og myndi aldrei vera með t.d. dverghænsni innan um og fara að rækta þessa tvo flokka saman.

Bæði á Laxamýri og á Tjörn sjást þessir eiginleikar, þ.e. loðnir fætur og fleira.

Ég fór að sjá hjá mér allt í einu fiður á fótum innan míns stofns og fannst og finnst það alveg yndislegt að sjá það koma í stofninn.gefur meiri fjölbreytileika.  Ég átti í fyrra hana með loðnar fætur og tær en slátraði honum vegna óánægju formanns en ég er aftur komin með annan hana eins og ég segi hér að ofan og þeim hana mun ég halda og rækta undan.  Ef ég á eða þarf að hætta því þá vil ég sannanir á því að þetta sé ekki gáfulegt að rækta undan honum.  En ég bara sé ekki að það sé eitthvað sem bannar það, nema einhverjir innan ERL sem "segja" að hænan eigi að vera öðruvísi..hmmm

Ég TEL og ÁLÍT að loðnir hausar, toppar, fiðraðir fætur og tær og fleira sé nú bara algerlega saklaust innan stofnsins.þ.e. að stofninn sé ekki í hættu.  Ég lít á þetta sem frábæran fjölbreytileika rétt eins og hjá öðrum dýrum og meira að segja mannskepnan sjálf hefur þróast í aldanna rás.

Það sem stakk mig allverulega í blaði ERL er t.d. eftirfarandi.

"Það sem mestu máli skiptir nú í ræktun íslensku landnámshænunnar er að halda aldrei hönum með fiðraða fætur og ala ekki unga undan hænum með fiðraða fætur"

                                           (Tekið úr grein á bls 9) höf. JH.

"Óeðlilega loðnir fuglar, s.s. loðnir á löppum og haus eru merki um nýtt ríkjandi gen í stofninum eða svokallaðan ófullkomin ríkjandi eiginleika sem einnig getur gerbreytt stofninum þótt hann fari duldar"

                              (Tekið úr grein á bls 26) höf. JH.

"Og í öllum bænum:  EKKI selja fugla, egg eða unga úr þannig stofnum sem landnámshænur"

                            (Tekið úr grein á bls 26)  Höf. JH

Hvernig í veröldinni getur höfundur komið með þessar staðhæfingar?

Við sem álítum og metum að þessi gen séu í lagi, þ.e. að þetta sé ekki blendingshænsni..hvað eigum við að gera?   Hætta að rækta fugla?  Hætta að selja egg?  Kannski bara að hætta búskapnum alveg?

Ég sé það ekki fyrir mér að fólk sem hefur unun af að sjá þessa fallegu og fjölbreyttu eiginleika séu hrifnir af því.

Á bls 26 í greininni um að landnámshænunni sé ógnað er talað um trassaskap þá hjá þeim sem halda í hænsni með þessi gen. Við erum þá þónokkuð margir trassarnir, því margir eru með hænsni með þá eiginleika sem um ræðir.

Málið er nefnilega að það er ekki til DNA (erfðaefni) úr íslensku Landnámshænunni frá því í fornöld til að bera saman við gen hænunnar í dag og þá vaknar sú spurning....hvað er verið að bera saman og við hvað?  Þetta er stóra spurningin og ég veit ekki hvernig er hægt að dæma það HVERNIG íslenska landnámshænan Á AÐ VERA.  Eru það kannski einhverjir innan ERL sem mega ákveða það?

Ja, ég bara spyr.  Eitt veit ég þó að Jón Hallsteinn var sammála þessu hér fyrir ofan og það hlýtur að segja eitthvað.

Hér kemur stutt grein eftir Jón Hallstein Hallsson, erfðafræðing þar sem hann gerir grein fyrir fyrstu niðurstöðunum.

Fyrstu niðurstöður erfðarannsóknar á íslenska hænsnastofninum

Erfðaauðlindir fara óðum þverrandi og rannsóknir undanfarinna ára sýna að helstu stofnar húsdýra eru margir úr sér gengnir hvað varðar erfðafjölbreytileika. Um er að ræða varhugaverða þróun (1,2) sem íslenski hænsnastofninn hefur ekki farið varhluta af en hann telur í dag aðeins um 3000-4000 begin_of_the_skype_highlighting fugla. Rannsóknir sem fram hafa farið á íslensku búfé hafa undirstrikað sérstöðu íslensku stofnanna og sýnt að þeir geta geymt áhugaverðan breytileika þrátt fyrir takmarkaða stofnstærð (3,4) og má því vel vera að íslenski hænsnastofninn geti orðið uppspretta einstakra genasamsæta sem nýta megi við kynbætur.

Árið 2006 hóf MATÍS prófanir á erfðamörkum á sýnum úr íslenska hænsnastofninum og í framhaldinu hófst samstarf MATÍS og Landbúnaðarháskóla Íslands með það að markmiði að greina stofn íslensku landnámshænunnar með tilliti til erfðafjölbreytileika og stofngerðar. Íslenskir hænsnaræktendur brugðust sérstaklega vel við og söfnuðust mun fleiri sýni en reyndist unnt að greina í fyrstu atrennu. Niðurstöður verða hér aðeins kynntar að litlum hluta en þeim eru gerð ítarlegri skil í nýlegri BS ritgerð frá Landbúnaðaháskóla Íslands sem nálgast má á heimasíðu skólans.

Eitt af þeim atriðum sem mikilvægt er að hafa í huga þegar unnið er að verndaráætlun stofns er að stofngerð sé vel skilgreind svo tryggja megi að leyndir undirstofnar fái nauðsynlega athygli og tapist ekki óafvitandi. Með arfgerðargreiningu má bera kennsl á stofna af þessu tagi og benda niðurstöður arfgerðargreiningar til þess að slíkur stofn fyrirfinnist innan íslenska hænsnastofnsins. Þetta bendir til þess að nauðsynlegt sé að huga að tveimur stofnum við gerð verndaráætlunar fyrir íslenska hænsnastofninn í stað eins áður.

Nýverið fékkst vilyrði frá Náttúruverndarsjóði Pálma Jónssonar fyrir styrk til áframhaldi rannsókna á íslenska landnámshænsnastofninum og eru næstu skref meðal annars þau að afla fleiri sýna af fuglum sem telja má að tilheyri áður nefndum undirstofni auk þess að afla fleiri sýna úr erlendum stofnum til samanburðar við íslensku sýnin.

Jón Hallsteinn Hallsson ( jonhal@lbhi.is). Erfðafræðingur við Landbúnaðarháskóla Íslands.

Heimildaskrá:

1.       Meuwissen T. Genetic management of small populations: A review. Acta Agriculturae Scandinavica Section a-Animal Science. 2009;59(2):71-79.

2.       Muir WM, Wong GKS, Zhang Y, Wang J, Groenen MAM, Crooijmans RPMA, et al. Genome-wide assessment of worldwide chicken SNP genetic diversity indicates significant absence of rare alleles in commercial breeds. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 2008;105(45):17312-17317.

3.       Kantanen J, Olsaker I, Holm LE, Lien S, Vilkki J, Brusgaard K, et al. Genetic diversity and population structure of 20 North European cattle breeds. Journal of Heredity. 2000;91(6):446-457.

4.       Tapio M, Tapio I, Grislis Z, Holm LE, Jeppsson S, Kantanen J, et al. Native breeds demonstrate high contributions to the molecular variation in northern European sheep. Molecular Ecology. 2005;14(13):3951-3963.

Samkvæmt þessari rannsókn kom ekkert fram sem benti til þess að fuglar með vangabrúska eða fiður á leggjum séu meiri blendingar en hinir fuglarnir sem eru fiðurlausir á leggjum eða fótum,kannski þetta sé bara fjölbreytileikinn í íslensku Landnámshænunni eða hvað?

Ég sjálf mun halda áfram með minn "búskap" en segjum að eitthvað komi upp sem segir ALGERLEGA að þetta megi ekki...þá skal ég éta minn hatt...en staðan er bara ekki þannig að ég þurfi að narta í hattinn...Loðni haninn verður áfram og ég mun fá að sjá fjölbreytileikann sem íslenska landnámshænan gefur okkur.

Egg úr frjálsri landnámshænunni
fást í versluninni

FIÐRILDI OG FELLIBYLUR
við Garðarsbraut.
(Hjá Helgu Björgu)

Hollustan í þessum eggjum eru mikil
og sýna rannsóknir það.

ÞETTA ERU STAÐREYNDIR HÉR FYRIR NEÐAN!!

Vængi og fjaðrir er einnig hægt að fá fyrir hugmyndarík föndurfólk og eins fyrir þá sem eru að hnýta flugur.

Verð:  10 egg í bakka kr. 600
Vængur kr. 500
Vængjapar kr. 800
10 fjaðrir í búnti kr. 300
 

Og ef að verslun Helgu Bjargar er lokuð, þá er lítið mál að renna sér í Urðargerðið og sækja eggin þangað:)

5 töflur í 1 líter af vatni og læt þær leysast upp.
Hrista vel upp í þessu og setja um 1/2 dl.af þessu saman við um 1 lítra af vatninu sem er hjá ungunum.

Jæja best að rita hér einhverjar fréttir.. Hænur urðu glaðar í gær enda vorilmur í lofti og fegnar að komast út til að róta í mold og týna uppí sig eitthvert gómsætið...
Nú er ég með tvo ungahópa, 4 vikna unga, 14 að tölu og síðan 4 daga gamla unga, 19 að tölu..voru mun fleiri en það týndust úr lestinni nokkrir ungar.

Mynd af yngri hópnum sem skriðu úr eggjum 22.mars sl.


Myndir af 4 vikna gömlum ungum eru hér:  http://annasoffia.123.is/album/default.aspx?aid=67323&vt=all

Er að prufa núna að gefa fuglunum fisk.. sem er uppsóp í fyrirtæki hér í bæ þar sem er verið að pressa og pakka ...og eru fuglarnir mikið glaðir með þetta...Ég gef þetta ekki á hverjum degi...en hef þetta svona með... í þessu "mjöli" er ekkert rusl...því þetta er sigtað og veit ég að bændur eru að fá þetta handa rollunum sínum og því ekki að prufa að gefa fuglunum þetta líka:)...enda ekkert nema hollt að bæta þessu við annað sem þeir fá..eins og kjötsagið sem ég gef yfirleitt á hverjum degi ásamt grænmeti og öðru.
Hef verið að gefa mikið af grænmeti í vetur..
Svona í fljótu bragði gef ég:  kjötsag, fiskimjölið, mikið grænmeti, ávexti, baunir, hafragraut, alla matarafganga sem falla hér af diskum, allskyns brauð, lýsi ca. 3svar í viku, stundum oftar.. og svo er alltaf hjá þeim varpfóður og kögglað bygg.  Helg ég sé nú ekki að gleyma neinu..

Svona lítur "fiskimjölið" út


Og að lokum..Ég fékk aldeilis góðan gest í gær..hann Ragga Sjonna sem er í ERL með okkur og mikill hænsnabóndi...virkilega gaman að fá gesti sem hafa sömu áráttuna um hænsnahald:)..Og leist honum bara vel á hænsnahaldið hér.
Og auðvitað smellti ég mynd af kappanum með einn fuglinn sem er úr minni ræktun.
Já og takk fyrir komuna Raggi og vonandi koma ungar úr þeim eggjum sem þú fékkst hér:)